PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH THCS MÔN LỊCH SỬ

NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ CỦA MÔN HỌC
Tổ chức dạy học:
- Phải thực hiện đúng số tiết trong học kỳ được quy định trong phân phối chương trình.
- Trong quá trình dạy học, cùng với việc giúp học sinh nắm vững chuẩn kiến thức, kỹ năng được quy định trong Chương trình môn học, GV cần chú ý hướng dẫn học sinh phân tích, giải thích mối quan hệ giữa các sự kiện, so sánh, đối chiếu rút ra bài học lịch sử. Chú ý đến việc rèn luyện các kỹ năng và phương pháp tự học.
- Những bài bố trí từ 2 tiết trở lên, không quy định nội dung cụ thể cho từng tiết, GV căn cứ vào đặc điểm, trình độ tiếp thu của HS mà phân phối nội dung cho hợp lý.
2. Đối với những tiết làm bài tập lịch sử: GV có thể thực hiện theo nội dung sau:
- Tổ chức, hướng dẫn HS khai thác tranh ảnh, lược đồ, bản đồ lịch sử giúp các em biết được phương pháp khai thác và nắm được nội dung của tranh ảnh, lược đồ, bản đồ gắn liền với nội dung SGK.
- Hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử của một bài, chương, giai đoạn lịch sử.
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập trắc nghiệm khách quan với các dạng khác nhau.
- Tổ chức, hướng dẫn học sinh sưu tầm những sự kiện lịch sử địa phương có liên quan đến nội dung bài học.
3. Lịch sử địa phương:
- Nhất thiết phải dạy đầy đủ những tiết lịch sử địa phương được quy định trong chương trình, đồng thời thường xuyên sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học những bài học lịch sử dân tộc.
- Phương pháp dạy học lịch sử địa phương, cần tuân thủ nguyên tắc dạy học nói chung. Tuy nhiên cần chú ý tính cụ thể, hình ảnh và xúc cảm cho HS. Rèn luyện khả năng tự học của học sinh, đồng thời tăng cường tổ chức các hoạt động học tập như trao đổi, thảo luận, trình bày ý kiến riêng của mình.
- Hình thức tổ chức dạy học: Cần phải đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy lịch sử địa phương như: dạy học trên lớp, tại thực địa, tại bảo tàng và tổ chức các hoạt động ngoại khoá.
4. Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Quan điểm chủ đạo của chương trình môn lịch sử ở trường phổ thông nói chung, ở THCS nói riêng là xuất phát từ đặc trưng bộ môn, từ đặc điểm của quá trình nhận thức quá khứ, tận dụng mọi phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học nhằm phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của HS. Định hướng của chương trình là nhằm thực hiện đồng bộ các giải pháp lớn sau đây:
Thứ nhất, tăng cường tính cụ thể, tính hình ảnh, khả năng gây xúc cảm của các thông tin về các sự kiện, hiện tượng lịch sử, nhân vật lịch sử. Ở đây; trước hết cần phải kể đến sự trình bày sinh động, giàu hình ảnh của GV. Đó là tường thuật, miêu tả, kể chuyện, nêu đặc điểm của nhân vật lịch sử…
Bên cạnh đó, cần coi trọng việc sử dụng các phương tiện trực quan: tranh ảnh, bản đồ, sa bàn, mô hình vật thật, phim đèn chiếu, phim viđeo...
Cần tận dụng mọi cơ hội, mọi khả năng để HS có được phương thức lĩnh hội lịch sử một cách cụ thể, giàu cảm xúc, được trực tiếp quan sát các hiện vật lịch sử, được nghe báo cáo tiếp xúc, trao đổi với các nhân chứng lịch sử, nhân vật lịch sử. Điều này giúp cho HS dường như đang "trực quan sinh động" quá khứ có thực mà hiện không có.
Thứ hai, tổ chức cho học sinh làm việc nhiều hơn với các sử liệu có trong SGK, trong các tài liệu tham khảo do GV sưu tầm. Thông qua các hoạt động học tập, chú trọng rèn luyện các phương pháp học tập, nghiên cứu lịch sử cho học sinh.
Thứ ba, tổ chức các buổi trao đổi thảo luận dưới nhiều hình thức khác nhau (làm việc theo nhóm, hoặc đàm thoại chung cả lớp), tạo điều kiện để học sinh tự mình nêu lên các vấn đề để học tập, được độc lập giải quyết các vấn đề đó hoặc những vấn đề khác do GV đặt ra. Ở đây cần có thái độ khuyến khích HS phát biểu những ý kiến riêng của mình, rèn khả năng trình bày ý kiến cho HS . Từ đó HS lĩnh hội được nội dung học tập theo tinh thần mới của dạy học hiện đại: Dạy học tự khám phá, tự phát hiện.
Thứ tư, da dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học lịch sử: dạy trên lớp, ở bảo tàng, tại